Python (Django/Flask) Hosting Rehberi: Ortam Kurulumundan Canlıya Geçişe
Python (Django/Flask) Hosting Rehberi: Ortam Kurulumundan Canlıya Geçişe
Python, web geliştirme dünyasında esnekliği ve sadeliğiyle öne çıkan bir dil. Django ve Flask ise bu alanda en çok tercih edilen iki güçlü web çatısı. Uygulamanızı yerelde geliştirdikten sonra, onu çevrim içi kullanıcılarla buluşturmanın yolu ise doğru hosting stratejisinden geçiyor. Bu rehberde Python ile geliştirilen projelerin barındırma sürecine adım adım göz atacağız: geliştirme ortamından canlı sunucuya kadar tüm aşamaları pratik ve sade bir şekilde ele alacağız.
1. Django ve Flask Arasındaki Temel Farklar
İlk olarak kullanılan yapının özelliklerine göre doğru hosting modeline karar vermek önemli.
Django
- “Batteries-included” yaklaşımıyla gelir. Yani kullanıcı yönetimi, ORM, admin paneli gibi pek çok şey hazırdır.
- Büyük projeler ve kurumsal uygulamalar için daha uygundur.
- Daha fazla konfigürasyon ve dosya yapısı barındırır.
Flask
- Minimalist bir yapıya sahiptir. Ne kullanacağınıza siz karar verirsiniz.
- Mikroservis yapıları veya küçük ölçekli projeler için idealdir.
- Geliştiricilere daha fazla esneklik sunar.
Projeye başlamadan önce bu farkları göz önünde bulundurarak ilerlemek, hosting ihtiyaçlarınızı da doğrudan etkiler.
2. Geliştirme Ortamının Hazırlanması
Sanal Ortam Oluşturma
Her iki framework için de izole bir sanal ortam oluşturmak şart. Bu, bağımlılıkların karışmasını önler.
bash
KopyalaDüzenle
python -m venv venv
source venv/bin/activate
Gerekli Kütüphaneleri Kurma
Django için:
bash
KopyalaDüzenle
pip install django gunicorn
Flask için:
bash
KopyalaDüzenle
pip install flask gunicorn
Gunicorn, canlı ortamda uygulamanızın çalışmasını sağlayacak WSGI sunucusudur. Apache/Nginx gibi sunucularla birlikte çalışır.
3. Hosting Seçenekleri
3.1 VPS (Virtual Private Server)
Python uygulamaları için en çok tercih edilen yöntemlerden biridir. SSH erişimi sayesinde tüm sistemi kendiniz yönetebilirsiniz.
Avantajları:
- Esneklik ve tam kontrol
- Özelleştirilmiş yapılandırmalar
Gereksinimler:
- Ubuntu veya Debian gibi bir Linux dağıtımı
- Python ortamı kurulumu
- Nginx ve Gunicorn yapılandırması
3.2 PaaS (Platform as a Service)
Heroku, PythonAnywhere, Render gibi platformlar, kodunuzu birkaç komutla yayınlamanıza olanak tanır.
Avantajları:
- Hızlı dağıtım
- Minimum sistem yönetimi
Dezavantajları:
- Özelleştirme sınırlı olabilir
- Uzun vadede maliyet artabilir
3.3 Container Tabanlı Hosting (Docker + VPS/PaaS)
Docker, özellikle proje bağımlılıklarını izole etmek isteyenler için mükemmel bir çözümdür. Hem Django hem de Flask projeleri için kullanılabilir.
4. Veritabanı Yönetimi
Geliştirme ortamında SQLite kullanılsa da canlıya geçerken PostgreSQL veya MySQL gibi daha güçlü veritabanları tercih edilmelidir.
- PostgreSQL, Django ile varsayılan olarak iyi çalışır.
- Flask projelerinde SQLAlchemy kullanılarak farklı veritabanları ile entegre olunabilir.
Veritabanını canlı sunucuya kurduktan sonra, ortam değişkenleriyle bağlantı detayları yönetilmelidir.
5. Ortam Değişkenleri ve Gizli Bilgilerin Yönetimi
Canlı ortama çıkarken .env dosyası kullanmak oldukça önemlidir. Bu dosya içerisinde şunlar yer alabilir:
- SECRET_KEY
- DEBUG durumu
- DATABASE_URL
- ALLOWED_HOSTS (Django için)
Python projelerinde python-decouple gibi kütüphaneler ortam değişkeni yönetimini kolaylaştırır.
6. Uygulamanın Sunucuya Taşınması
6.1 Dosyaları Yükleme
- Git üzerinden klonlama
- FTP ya da SCP ile doğrudan dosya yükleme
6.2 Gerekli Paketlerin Kurulumu
bash
KopyalaDüzenle
pip install -r requirements.txt
6.3 Gunicorn ile Çalıştırma
Django için:
bash
KopyalaDüzenle
gunicorn myproject.wsgi:application
Flask için:
bash
KopyalaDüzenle
gunicorn app:app
7. Nginx ile Ters Proxy Kurulumu
Nginx, uygulamanızın 80 ve 443 portları üzerinden yayınlanmasını sağlar.
nginx
KopyalaDüzenle
server {
listen 80;
server_name seninsite.com;
location / {
proxy_pass http://127.0.0.1:8000;
include proxy_params;
}
}
Ayrıca SSL sertifikası için Let’s Encrypt kullanarak HTTPS desteği sağlanabilir.
8. Statik Dosyaların Yayınlanması
Django projelerinde collectstatic komutuyla tüm statik dosyalar bir klasörde toplanır.
bash
KopyalaDüzenle
python manage.py collectstatic
Bu klasör, Nginx üzerinden doğrudan sunulmalıdır. Flask projelerinde ise send_from_directory fonksiyonu kullanılabilir.
9. Güncelleme ve Sürüm Yönetimi
Kod güncellemeleri için Git ile bir pipeline kurarak, her commit sonrası otomatik olarak canlıya geçebilirsiniz. Ayrıca Docker kullanıyorsanız imajı güncelleyip yeniden dağıtarak yeni sürümleri yayınlamak daha kolay olur.
10. Loglama ve Hata Takibi
Canlı sistemde sorunları tespit etmek için:
- systemctl status gunicorn veya journalctl -u gunicorn komutları
- Django’nun logging yapısı veya Flask’ta logging modülü
- Sentry gibi harici hata izleme sistemleri
11. Güvenlik İpuçları
- Django’da DEBUG=False yapılmadan canlıya çıkmayın.
- Flask’ta app.run() asla canlıda kullanılmamalı, WSGI kullanılmalı.
- HTTPS zorunlu hale getirilmeli.
- Ortam değişkenleri dışında gizli bilgi kullanılmamalı.
- csrf_protect, güvenlik başlıkları ve güvenli şifreleme mekanizmaları kullanılmalı.
12. Sonuç
Python ile geliştirilen Django veya Flask projelerini canlıya almak, doğru adımlar izlendiğinde oldukça sorunsuz bir süreçtir. Geliştirme ortamından canlıya geçişte dikkat edilmesi gerekenler arasında ortam yapılandırması, güvenlik ayarları, ölçeklenebilirlik ve servis seçimi yer alır. Projenizin büyüklüğüne, trafik beklentisine ve teknik ihtiyaçlara göre VPS, PaaS veya container tabanlı çözümlerden birini tercih ederek, performanslı ve sürdürülebilir bir yapı kurabilirsiniz.